Weekly News

Ton Backx DIGITALISERING

Energietekort blijkt impuls voor innovatie

De groeiende hoeveelheid dataverkeer vraagt zoveel energie dat we binnen een paar jaar onvoldoende stroom hebben. Dat lijkt een ramp, maar is juist helemaal niet erg. Fotonica is nieuwe technologie, waarbij computerchips niet op stroompjes werken, maar met behulp van licht. Bijkomende impuls is dat deze lichttechniek leidt tot aanvullende innovaties.

Dankzij internet zijn we gaan communiceren dat het een lieve lust is. Dagelijks vliegen er miljoenen mailtjes in Nederland over en weer, miljoenen sites worden er bezocht. Als de samenleving nog verder digitaliseert, dan is het hek helemaal van de dam. De vraag naar communicatie neemt elk jaar met een factor 1,7 keer toe. De verwerking vraagt zoveel energie dat we daarvoor in 2015 al 3% van de opgewekte energie nodig hadden. In 2016 was dat al ruim 5%. Groeit dataverbruik in hetzelfde tempo door, dan hebben we in 2022 alle opgewekte energie nodig om de afhandeling van het dataverkeer te voeden. 


Daar komt nog bij dat de samenleving dit vraagstuk absoluut niet kan laten verslonzen. Datacenters, maar ook cloud- en hostingproviders en de digitale infrastructuur van ons land, zijn essentieel voor de welvaart in Nederland. Die conclusie staat te lezen in het rapport ‘Fundament van onze digitale economie’, een uitgave waar o.a. de Dutch Datacenter Association bij betrokken was. Een kwart van het Bruto Nationaal Product is afhankelijk van datacenters en cloud- en hostingproviders. “De aantrekkingskracht van deze sectoren zorgt ervoor dat veel internationale bedrijven zich in Nederland vestigen en fors in Nederland investeren. Nederland is daardoor één van de grootste spelers in de wereldwijde digitale economie.”


Dus aan de ene kant: het belang van datacenters. En aan de andere kant: de slurpende energiebehoefte. Dat klinkt als een pittig doemscenario, maar hoogleraar Ton Backx van de TU in Eindhoven, bezweert juist dat er sprake is van een blessing in disguise. Backx is tevens directeur van het Institute for Photonic Integration, en juist in die fotonica-techniek zit de uitkomst om de stroomvraag op te lossen.


Dat klinkt nogal high tech, maar Backx legt uit dat die techniek niet gebruik maakt van elektronen als informatiedragers, maar van lichtdeeltjes (fotonen). “Datatransport verloopt eigenlijk al grotendeels via glasvezels, waarbij data met lichtsignalen wordt verstuurd. De verwerking van data, in de datacentra en andere netwerkknooppunten, gebeurt echter nog vooral elektronisch, met micro-elektrische chips. Wat we nodig hebben, is dat we de datacentra anders in moeten richten en gebruik moeten maken van fotonische chips. Die zijn veel zuiniger en hebben meer capaciteit.”


Superlatieven komen te kort wat dat betreft. Ton Backx verwacht dat de lichtgebaseerde chips over tien jaar duizend keer sneller en energiezuiniger zijn dan wat we nu gewend zijn aan techniek. Het energievraagstuk is daarmee in één klap opgelost.


Bovendien bestaat er een groot bijkomend voordeel. Fotonica kan met grote snelheid een grote hoeveelheid informatie verwerken. Daar kunnen talloze innovaties van profiteren, bijvoorbeeld in de automotive-sector of gezondheidzorg. Met behulp van fotonica zijn ziektes in het lichaam superprecies op te sporen, zodat je bijvoorbeeld transpiratie kunt analyseren om gezondheidsrisico’s te meten. Of denk aan zelfrijdende auto’s. Met micro-elektrische chips blijft dat toch een beetje behelpen. Met fotonica wordt dat toekomstbeeld wel degelijk realiteit.

Delen

Journalist

Hugo Schrameyer

Related articles