Weekly News

Richard van Hooijdonk DIGITALISERING

De mogelijkheden van de huidige technologie zijn niet bij te houden

De wereld om ons heen verandert met de snelheid van het licht. Dit biedt kansen maar ook een hoop bedreigingen. De crux? We moeten mee. “De technologie schotelt ons een schitterende toekomst voor, we moeten de maatschappij er alleen op inrichten.”

‘We moeten de maatschappij anders inrichten. Over vijf jaar staat niemand meer aan de lopende band. Een basisinkomen is een logische ontwikkeling’

Als futurist moet je allereerst levenservaring hebben. Richard van Hooijdonk zat in verschillende directies en raden van bestuur en had verschillende andere bedrijfsfuncties. Maar langzaam werd hij het zat. De traagheid, de bureaucratie, het teruggrijpen op het verleden terwijl de wereld veranderde. Hij wilde iets anders. Toen hij merkte dat zijn voorspellingen werden gewaardeerd en hij volle zalen wist te enthousiasmeren, wist hij dat hij zijn roeping gevonden had. Hij duidt nu de toekomst. Tijdens lezingen. Zes tot tien keer per week.



De behoefte is dus enorm. Logisch, want tegenwoordig kan zelfs de jeugd niet meer inschatten welke mogelijkheden de huidige technologie biedt. Van Hooijdonk lijkt inmiddels al in de toekomst rond te lopen. In zijn lichaam zijn chips geïmplanteerd die deuren openen, de auto starten en straks betalingen verrichten. Maar vraag of hij de huidige technologie nog kan volgen en je krijgt een stellig: “Nee!”



U bent futoroloog. Als u het al niet bij kunt houden, wie dan wel?

“Dat moet je echt organiseren. Ik krijg elke dag 100 samenvattingen over innovaties op mijn bureau. Dat is al een selectie die mijn team heeft gemaakt. Wekelijks komen er wel 500 echt nieuwe dingen voorbij. Natuurlijk mis ik ook het een en ander.”



Maar hoe moeten bedrijven het dan bijhouden?

“Ook bedrijven kunnen dat organiseren. Ook zij kunnen een futurist in dienst nemen. Sterker nog: ze móeten zo iemand in dienst nemen. Ze moeten immers de toekomst nauwlettend in de gaten houden. Voor bedrijven die niet veranderen, is het einde nabij.”



Zijn de bedreigingen zo groot?

“De bedreigingen zijn gigantisch, maar ze missen ook simpelweg kansen. Je moet anders gaan kijken naar je bedrijf, de ontwikkelingen en hoe nieuwe technologieën daar in passen. Dan is er ontzettend veel mogelijk. In Gambia vindt tachtig procent van de betalingen online plaats. En als je goed kijkt naar de toekomst kun je voorspellingen doen. Ik zeg je: een autoverzekering bestaat straks niet meer, simpelweg omdat een zelfrijdende auto geen ongelukken veroorzaakt. Denk je eens in hoeveel zorgkosten dat scheelt.”



De bedreigingen zijn gigantisch, zegt u.

“Denk in de eerste plaats aan cybercriminelen die computersystemen kunnen blokkeren en volledige bedrijven of maatschappelijke voorzieningen kunnen uitschakelen. Internet of things betekent dat alle apparaten met elkaar praten.’’



Waarom is dat gevaarlijk?

“Onlangs kwam Wikileaks met het nieuws dat de CIA mensen afluistert via de Smart-TV. We moeten er aan wennen dat criminelen ons kunnen chanteren via speelgoed, zoals laatst via de barbiepop. Of dingen kapot kunnen maken via onze koelkast. Auto’s op een 3G of 4G-netwerk zijn gemakkelijk te hacken. Hele cyberoorlogen worden al gevoerd. Het legertje van IS dat je op TV ziet is peanuts bij wat ze op internet aanrichten. Groepen hackers leggen volledige energienetwerken plat. De kans dat we een grootse aanslag op onze energievoorziening meemaken is niet ondenkbaar.”



Als de stroom op grote schaal uitvalt, wordt dat niet zo gemakkelijk gerepareerd, want ook energiecentrales zijn afhankelijk van data. Zijn we voldoende voorbereid op een collaps van de hele maatschappij as we know it?

“Nee. Er moet nog veel gebeuren. Ik praat regelmatig met veiligheidsdiensten. Zij hebben moeite om op de hoogte te blijven. En ook het bedrijfsleven is niet voldoende op de hoogte. Dat is beangstigend. We zijn nog niet te laat, maar we moeten nu echt aan de slag.”



In uw boek heeft u het over een big data-tijdperk, een nanotijdperk en een vierde machinetijdperk. Mij lijkt dat er ook zonder hackers best wat mis kan gaan.

“Zeker. De hele maatschappij gaat op z’n kop. Ruim een vijfde van de Nederlanders tussen 18 en 38 is laagopgeleid. Zij kunnen de stap naar verdere digitalisering helemaal niet maken. En denk aan al het personeel dat overbodig wordt: inpakpersoneel en caissières. Maar ook advocaten, notarissen en juristen mogen zich zorgen maken. De supercomputer Watson ondersteunt al in zes ziekenhuizen bij het beoordelen van kankerfoto’s. Maar Watson kan ook jurisprudentie, wetten en regels uitpluizen en zo scenario’s voorleggen die een advocaat kan bepleiten. Al het voorspellend
repeterend werk wordt overbodig.”



Wat moeten we met al die werklozen?

“We moeten de maatschappij anders inrichten. Een basisinkomen is een logische ontwikkeling. Over vijf jaar staat er niemand meer aan de lopende band. Als vijftig procent van het BNP straks wordt verdiend door robots, mechanisering en digitalisering, moet dat worden terugbetaald aan de maatschappij. De technologie schotelt ons een schitterende toekomst voor, we moeten de maatschappij er alleen op inrichten. En wat dat betreft hebben de overheden in Nederland, maar ook Europa veel te weinig
visie. Silicon Valley wordt nog gezien als de holy grail, maar ook dat is al achterhaald. In China,
India en Japan zijn ze al veel verder.”



Ondanks alle uitdagingen en bedreigingen bent u toch best positief over de toekomst.

“Ik ben laaiend enthousiast. Kijk wat er mogelijk is. Er komen muren die zichzelf helen. Er komen chips in je hersenen die aansluiten op alle digitale kennis: neurotechnologie. Uit 3D-printers rollen straks complete auto’s en fietsen en een long of hart printen we met een bioprinter. Het idee van een fabriek is verleden tijd. In de toekomst draait het vooral om big data en algoritmen. Data is de olie waarop de maatschappij van de toekomst draait.”



Wanneer een ondernemer dit leest gaat het hem duizelen en hij zal zich afvragen: wat nu?

“Neem een jonge techneut in dienst. Laat hem experimenteren met de toekomst. Begin met initiatieven buiten je organisatie om. Dat zijn de bedrijven van de toekomst. Multinationals hebben hun tijd gehad. Bedrijven financieren kleine spelers en start-ups om zich heen die hun winstmodel aanvallen. Zoals ethische hackers de digitale veiligheid bewaken. Speedbootjes. Klein en wendbaar. Want de tijd verandert snel. Elke dag is anders. Je moet voortdurend in beweging blijven.”


Feit

Richard van Hooijdonk is momenteel de meest gevraagde trendwatcher van Nederland. Hij is trendwatcher, futurist en internationaal topspreker. Met zijn internationale research team onderzoekt hij ‘megatrends’ als robotica, dronetechnologie, zelfrijdend vervoer, internet of things, virtual reality, cryptocurrency, quantum computing, big data, biotech, nanotech, neurotech en de gevolgen daarvan voor vele sectoren. Zijn spraakmakende inspiratiesessies zijn inmiddels door ruim 350.000 mensen bijgewoond en hij presenteert wekelijks BNR ‘Mindshift’.

Delen

Journalist

Marc van der Sterren

Related articles